कालिगढहरू सरस्वती मूर्ति बनाउँदै व्यस्त, माग उच्च

सर्लाही, माघ ३, २०८२ — सरस्वती पूजाको समय नजिकिँदै गर्दा सर्लाहीका विभिन्न ठाउँमा कालीगढहरू (माटोका मूर्तिकार) सरस्वतीको मूर्ति बनाउन व्यस्त छन्। सरस्वती पूजा माघ ९ गते पर्ने भएकाले अहिले विद्यालय र समुदायबाट मूर्तिको माग बढेको छ।
सर्लाहीका मूर्तिकारहरू अहिले विद्यालयहरूले दिएको अर्डर अनुसार मूर्ति बनाइरहेका छन् भने केही मानिसहरू मूर्ति किन्न नै खोज्दै आएका छन्। यस कारण उनीहरूलाई काम गर्न निकै व्यस्त समय परेको छ र “कालीगढलाई बोल्न समेत फुर्सद छैन” भन्ने अवस्था रहेको छ।
माटोको मूर्ति बनाउँदै जीवनयापन गर्दै आएका पण्डित जाति समुदायका मूर्तिकारहरूले अहिले सरस्वती मूर्ति बनाउने कामलाई प्राथमिकता दिएका छन्। कुमाल जाति परम्परागत रूपमा मूर्ति बनाउने पेसामा रहेका छन्, तर अहिले अन्य समुदायका मानिसहरू पनि यो काममा सक्रिय भएका छन्।
सर्लाहीको मलङवाका मूर्तिकारहरू सरस्वती मूर्ति बिक्रीबाट राम्रो आम्दानी गर्छन्। यस वर्ष विद्यालयहरूमा सरस्वती मूर्तिको माग पहिलेभन्दा धेरै रहेको उनीहरूको भनाइ छ। मूर्तिको आकार र बनोट अनुसार मूल्य फरक पर्ने भए पनि एक वटा मूर्तिको मूल्य ४ हजारदेखि २० हजार रुपैयाँसम्म पर्ने गरेको छ।
सिर्जनशील कामले वर्षभरि राम्रो आम्दानी हुने भएकोले पण्डित जातिका मूर्तिकारहरू वर्षका विभिन्न पर्वहरूमा पनि मूर्ति बेच्दै आएका छन्। सरस्वती पूजाबाहेक गणेश पूजा, कृष्ण जन्माष्टमी, विश्वकर्मा पूजा र दुर्गा पूजा जस्ता अवसरमा पनि मूर्ति बनाइ बिक्री गर्ने र यसबाट वार्षिक करिब तीन लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी हुने गरेको बताइएको छ।
मलङवाका मूर्तिकार शुभलक्ष्मी पण्डितले आफ्नो मेहनतबाट मूर्ति बेचेर छोरालाई डाक्टर बनाएको उदाहरण दिँदै, यो पेशाले जीवनयापन गर्न पर्याप्त आम्दानी दिन्छ भनेका छन्।
मूर्तिकार राम इश्वर पण्डितले भने, “सरस्वती मूर्ति बनाउने समयमा परिवारका सबै सदस्यले काम गर्छन्,” र यो पेशाले उनलाई सन्तुष्ट बनाएको बताएका छन्।
सरस्वती पूजा (श्रीपञ्चमी) विद्याकी देवी सरस्वतीको आराधना गर्ने महत्वपूर्ण पर्व हो। यसलाई वसन्त पञ्चमी पनि भनिन्छ र विशेषगरी शिक्षा क्षेत्रमा संलग्न मानिसहरूले यस दिन पूजा-अर्चना गर्छन्। विद्यालयमा समेत यस दिन अक्षरारम्भ गराउने चलन छ, जसले बालबालिकालाई पढाइतर्फ आकर्षित गर्ने विश्वास गरिन्छ।